સંસ્કૃત શબ્દ ''મહતર'', ઈરાની ભાષા જેવી કે દારી, પુશ્તો, તુર્કી, જુની પર્શિયન, અવેસ્તનમાં મોહતરામ કે મોહતરમ બની જાય છે.ત્યાંથી સેમેટીક ભાષા સુધી જાય છે, આ બાજુ શરુઆતી ઉર્દુ અને કલાસિકલ અરબીમાં આ શબ્દો તેના રૂપ સ્વરૂપ બદલે છે. ફારસીમાથી આ શબ્દ ફરીથી ભારતમાં ઉર્દુ રૂપે આવે છે, અને પ્રાકૃત ભાષા સિદ્ધાંત મુજબ 'આ' લગાડી ''મહોતરમા'' બની જાય છે.
મહતર= બહુ મોટુ, મુખ્ય વ્યક્તિ, મુખી, આગેવાન, દરબારી, કારભારી, આદરણિય વ્યક્તિ. પ્રાકૃતમાં નારીવાચક મહતરણી કે મહતરાણી જેવો શબ્દ હોવો જોઈએ આ એક અનુમાન છે. આ મહતર પર અનેક શબ્દો બન્યા છે તેનો અભ્યાસ ફરી કયારેક.
મોહતરમ = આદરણિય, માનનિય, વગવાળો (વેલ્યુડ પર્શન)
ફારસી મોહતરમ નું અરબીકરણ થાય છે, ત્યારે મુહતરમાહ = મુહ +તર+ માહ....થઈ જાય છે. આમ સંસ્કૃત શબ્દ મહતર મહોતરમા/મુહ્તરમાહ થઈ બડા ઠાઠ થી બડી શાન થી રાજ કરે છે ફિલ્મી ઉર્દુ સાહિત્યમાં.
પં. ડો હિતેષ એ. મોઢા
www.ishanastrovastu.com
www.ishanastrovastu.blogspot.com
No comments:
Post a Comment