જ્યારે આશરે ઈ.સ. પૂ ૪૦૦ તક્ષશિલા પૂર્વ ભારત અને ઈરાનનો સુવર્ણ કાળ ચાલતો હતો, ત્યારે ઈરાની વ્યાપારી ઢાકા આવતા, મલમલ ખરીદવા, ત્યારે તેઓ બજારમાં નીકળ્યા અને ત્રિકાણાકારની તળેલી વાનગી જોઈ, અને ખાધી, અને નામ પૂછયુ, તો યજમાને જવાબ આપ્યો, शृङ्गाटकं, ઈરાનીએ ફરીથી પૂછયુ ,જવાબ એનો એજ આવ્યો शृङ्गाटकं. આવુ થોડી વાર સુધી ચાલ્યુ. પછી યજમાને शृङ्गाटकं ની ટેકનિકલ વિગત રજુ કરવા લાગ્યો, તેમાં શૃંગ શબ્દ આવતો હતો આથી યજમાનને લાગ્યુ આ શૃંગ શબ્દ બોલી નહિ શકે આથી તેને ભૌમિતિક આકાર રજુ કર્યો; 'સમ-ભુજા' જેની ત્રણેય બાજુ સમ છે. અને પછી ખાદ્ય વસ્તુ અને બનાવવાની પ્રક્રિયાની વિગત જણાવી.
ઈરાની ને તો જલસો પડી ગયો એક નવો શબ્દ મળ્યો સાથે સ્વાદીષ્ટ વાનગી. તેને આ શબ્દ યાદ રાખવા ગોખતો, એમ કરતાં તે મલમલ ખરીદી ને ઈરાન આવે છે, અને તેના રસોયા પાસે આ વાનગી ની વિગત રજુ કરી બનાવે છે. અને કુકે નામ પૂછ્યુ તો કહ્યુ ''સમબુસા'', ધીમે ધીમે આ શબ્દ ઘસાય ને 'સમોસા' બન્યો. ત્યાર બાદ આખા વિશ્વમાં ઘુમી વળ્યો. આજે વિશ્વની ૮૦ જેટલી ભાષામાં આ શબ્દ જોવા મળે છે.
शृङ्गाटकं એટલે શુંગ-પર્વતની ટોચ જેવુ શંકુ આકાર ની વાનગી. જેમાં; અનેક વિધ રેસીપી દ્વારા અનેક વિધ મસાલા થી બનાવી શકાય છે. જેને બંગાળ અને મણિપૂર તરફ અપભ્રંશ તથા માગધીમાં ''શીંગોળા '' શીગોડુ પન કહે છે. ભારતની અનેક ભાષામા અને વાનગી વ્યંજન, ઈવન પાન માં પણ શીંગોડા જોવા મળે છે.
એક શબ્દ બોલી ન શકવાના કારણે, ભૌમિતિક રૂપ જ વાનગીનું નામ બની જાય છે. આમા શીંગોડામાં થી સમોસુ બન્યુ. (વેજ-નોનવેજ )
પં. ડો હિતેષ એ. મોઢા
www.ishanastrovastu.com
www.ishanastrovastu.blogspot.com
No comments:
Post a Comment