Friday, October 28, 2016

''પેગોડા '' શબ્દ યાત્રા ___પં.ડો. હિતેષ એ. મોઢા



'''પેગોડા '' એક શબ્દ પરિચય 

પેગોડા આજે ચાઈનિઝ અને જપાનીઝ  ભાષામાં રૂઢ થઈ ગયો છે. મૂળ આ શબ્દ જયારે બૌધ્ધ સાધુઓ નેપાળ ભુતાન, બર્મા થઈ ને કમ્બોડીયાના માર્ગે વિહાર કરતા કરતા ચીન જતા હતા. ત્યારે ''સ્તુપ' નું એક નવુ સ્વરૂપ સાથે લઈ ગયા.  નવા આ  પવિત્ર સ્થાપત્ય નૂં નામ હતુ ''પાગવાડી'' યાને દેવનું ભવન કે ભાગ્ય નું ભવન જેવો જુની તામિલ/તેલુગુમાં અર્થ થાય છે. 

દ્રાવિડ ભાષા માટે  ''પગવાડી'' શબ્દ એ સંસ્કૃત  પાસે થી લીધેલો લોનવર્ડ હતો. જેને  માટે સંસ્કૃતમાં ભવતિ,  (સ્ત્રી) ભાગવાટ્ટ જેવા શબ્દ હતા. જયારે બૌદ્ધ ધર્મ વિશ્વ ભરમાં વિહાર કરતો હતો ત્યારે અર્ધ-માગધી ભાષા, પાલી ભાષાના અનેક ગ્રંથો અને શબ્દો બ્રાહ્મી લિપીમાં અનેક દક્ષિણ/અગ્નિ એશયાઈ દેશોમાં ફરી વળ્યા  આ શબ્દ વિકૃત રૂપે દક્ષિણ પહોંચેં છે, અને ત્યાંથી પોર્ટુગીઝ લોકો લઈ ગયા અને આજે વિશ્વભરમાં પેગોડા તરીકે સ્થાયી થઈ ગયો.'


પેગોડા આજે ચાઈનિઝ અને જપાનીઝ ભાષામાં રૂઢ થઈ ગયો છે. મૂળ આ શબ્દ જયારે બૌધ્ધ સાધુઓ નેપાળ ભુતાન, બર્મા થઈ ને કમ્બોડીયાના માર્ગે વિહાર કરતા કરતા ચીન જતા હતા. ત્યારે ''સ્તુપ' નું એક નવુ સ્વરૂપ સાથે લઈ ગયા. નવા આ પવિત્ર સ્થાપત્ય નૂં નામ હતુ ''પાગવાડી'' યાને દેવનું ભવન કે ભાગ્ય નું ભવન જેવો જુની તામિલ/તેલુગુમાં અર્થ થાય છે.

દ્રાવિડ ભાષા માટે ''પગવાડી'' શબ્દ એ સંસ્કૃત પાસે થી લીધેલો લોનવર્ડ હતો. જેને માટે સંસ્કૃતમાં ભવતિ, (સ્ત્રી) ભાગવાટ્ટ,  ભાગ્યવાટ,  જેવા શબ્દ હતા. લોક બોલી કે પ્રાકૃતમાં ભાગવાડ કે પાગવાડ જેવા શબ્દો હતા. કદાચ માગધી પ્રાકૃતમાં થી આ શબ્દ દક્ષિણ ભારત પહોંચે છે.

જયારે બૌદ્ધ ધર્મ વિશ્વ ભરમાં વિહાર કરતો હતો ત્યારે અર્ધ-માગધી ભાષા, પાલી ભાષાના અનેક ગ્રંથો અને શબ્દો બ્રાહ્મી લિપીમાં અનેક દક્ષિણ/અગ્નિ એશયાઈ દેશોમાં ફરી વળ્યા આ શબ્દ વિકૃત રૂપે દક્ષિણ પહોંચેં છે, અને ત્યાંથી પોર્ટુગીઝ લોકો લઈ ગયા અને આજે વિશ્વભરમાં પેગોડા તરીકે સ્થાયી થઈ ગયો.
 
 
પં.ડો. હિતેષ એ. મોઢા
જયોતિષ-વાસ્તુ તજજ્ઞ
ડબલ ગોલ્ડ મેડાલીસ્ટ
આર્ય ગૌરવ પુરસ્કાર વિભુષિત
૧ વાઘેશ્વરી પ્લોટ, પોરબંદર
યુનિવર્સીટી રોડ, રાજકોટ
ફોન. ૯૧૭૩૩૮૮૨૭૯- ૯૮૭૯૪૯૯૩૯૦૭

 
 
 
 
 
 
 
 

No comments:

Post a Comment